Ludzki mózg a śmierć to zagadnienie, które fascynuje naukowców i filozofów. Medycyna zna procesy zachodzące w organizmie umierającego człowieka. Przede wszystkim nadal nie mamy pełnej odpowiedzi na pytanie, co odczuwa osoba w ostatnich chwilach życia. Fragment książki Nad życie. Czego uczą nas umierający opisuje wycofywanie się umysłu z rzeczywistości, ponieważ organizm stopniowo traci zdolność do podtrzymywania podstawowych funkcji. Co dzieje się z mózgiem w tym czasie? Jak wygląda moment przejścia? Czy pojawiają się wizje lub inne doznania? Odpowiedzi znajdziesz poniżej.
Jak zmienia się mózg w procesie umierania?
Umieranie nie następuje od razu. Organizm stopniowo traci zdolność do podtrzymywania funkcji życiowych. Najpierw zmniejsza się aktywność kory mózgowej, ponieważ spada poziom tlenu w komórkach nerwowych. Mózg przestaje przetwarzać bodźce. Osoba wchodząca w ostatni etap życia przestaje reagować na otoczenie.
Naukowcy wyróżniają kilka faz umierania. Najpierw pojawia się wycofanie z rzeczywistości, dlatego umierający mniej angażuje się w otoczenie. Spędza więcej czasu w stanie letargu i przestaje interesować się codziennymi sprawami. Kolejnym etapem jest spadek napięcia mięśniowego, dlatego ciało staje się zwiotczałe, a mimika zanika. W ostatnich godzinach dochodzi do centralizacji krążenia. Organizm priorytetowo zaopatruje w krew najważniejsze narządy, dlatego palce i koniuszki nosa sinieją.
Co odczuwa człowiek w ostatnich chwilach życia?
Ostatnie momenty życia mogą być różne, ponieważ zależą od okoliczności i stanu zdrowia. Niektóre osoby doświadczają uczucia spokoju i oderwania od ciała, ponieważ w mózgu uwalniają się endorfiny i serotonina. Inni wspominają wizje bliskich lub sceny z życia, dlatego teoria o „przeglądzie życia” ma swoje uzasadnienie. To może być efektem nagłej aktywacji pamięci długotrwałej.
Badania EEG wykazały, że tuż przed śmiercią aktywność fal gamma wzrasta. Proces przypomina aktywność podczas snu REM. Niektórzy naukowcy sugerują, że mózg przechodzi w ostatni stan intensywnej aktywności, dlatego organizm broni się przed zatrzymaniem funkcji. Istnieje hipoteza, że te chwile mogą być doświadczane jako poczucie intensywnego spokoju i silnych emocji.
Czym jest faza agonalna i jak przebiega?
Faza agonalna to ostatni etap umierania. Dochodzi wówczas do szeregu zmian. Organizm traci kontrolę nad podstawowymi funkcjami. Osoba w tej fazie oddycha wolniej, a przerwy między wdechami mogą sięgać kilkudziesięciu sekund. Kiedy tętno staje się niewyczuwalne, serce pracuje coraz wolniej. Organizm zbliża się do zatrzymania funkcji.
Proces umierania jest złożony ponieważ ludzki mózg a śmierć to temat, który nadal budzi wiele pytań. Badania pokazują, że w ostatnich chwilach życia może dochodzić do intensywnych procesów. Organizm stara się zachować funkcje do końca, dlatego aktywność neuronalna może się chwilowo nasilać. Wciąż nie wiemy jednak, co odczuwa umierający. Może warto zastanowić się nad tym, jakie znaczenie ma śmierć dla ludzkiej świadomości i czego możemy się z niej nauczyć?
